<html>
  <head>
    <meta content="text/html; charset=ISO-8859-1"
      http-equiv="Content-Type">
  </head>
  <body text="#000000" bgcolor="#FFFFFF">
    <div>
      <div>
        <div>
          <div>
            <div>Bom dia...<br>
              <br>
            </div>
            Temos interesse!!!!!!!!!!<br>
            Aguardo retorno urgente para que possamos divulgar
            juntamente com as a&ccedil;&otilde;es do Outubro Rosa que estamos
            organizando.<br>
          </div>
        </div>
      </div>
      Atenciosamente.<br>
      Franciane Estivalet<br>
    </div>
    Coordenadoria de Pol&iacute;ticas P&uacute;blicas para Mulheres de Eldorado do
    Sul/RS<br>
    <br>
    <div class="moz-cite-prefix">Em 01/10/2014 12:34, Rurany Ester Silva
      escreveu:<br>
    </div>
    <blockquote
      cite="mid:39e933cf4f3ae256e9efd6b5609275adf53ed1af@spm.gov.br"
      type="cite">
      <meta http-equiv="Context-Type" content="text/html; charset=UTF-8">
      <title></title>
      Prezadas,<br>
      Segue link com a exposi&ccedil;&atilde;o <em>A Mulher e o c&acirc;ncer de mama no
        Brasil</em>, com 21 pain&eacute;is que buscam abordar aspectos
      hist&oacute;ricos, m&eacute;dicos e culturais das mamas, com foco especial no
      c&acirc;ncer e nas a&ccedil;&otilde;es para o seu controle no Brasil.<br>
      Para que o INCA autorizar download da exposi&ccedil;&atilde;o, &eacute; necess&aacute;rio
      encaminhar solicita&ccedil;&atilde;o para o e-mail <u><a moz-do-not-send="true"
          id="123:comunicacao@inca.gov.br" class="tinebase-email-link">comunicacao@inca.gov.br</a></u>,
      juntamente com o termo de responsabilidade anexo, devidamente
      preenchido e assinado.<br>
      <div><a moz-do-not-send="true" target="_blank"
href="http://www.historiadocancer.coc.fiocruz.br/index.php/pt-br/imagens/controle-do-cancer-de-mama">http://www.historiadocancer.coc.fiocruz.br/index.php/pt-br/imagens/controle-do-cancer-de-mama</a></div>
      <span></span>Segue, abaixo,&nbsp; umas informa&ccedil;&otilde;es sobre o c&acirc;ncer de
      mama no Brasil. O material de divulga&ccedil;&atilde;o esta sendo elaborado pelo
      INCA e o Minist&eacute;rio da Sa&uacute;de, mas ainda n&atilde;o foi autorizado pelo
      tribunal Eleitoral, assim que for liberado ser&aacute; enviado para
      voc&ecirc;s.<br>
      AT - Rurany<br>
      <p class="MsoPlainText"><span>Rurany Ester Silva</span></p>
      <p class="MsoPlainText"><span>Coordenadora Geral de Sa&uacute;de</span></p>
      <p class="MsoPlainText"><span>Secretaria de Articula&ccedil;&atilde;o
          Institucional e A&ccedil;&otilde;es Tem&aacute;ticas Secretaria de Pol&iacute;ticas para
          as Mulheres Presid&ecirc;ncia da Rep&uacute;blica </span></p>
      <p class="MsoPlainText"><span>Setor de Clubes Esportivo Sul Trecho
          02 - Lote 22 &#8211; CCBB - Ed. Tancredo Neves, 1&ordm; andar, sala 23 e
          25<span>&nbsp; </span>CEP: 70200-002 Bras&iacute;lia/DF - Brasil</span><span></span></p>
      <p class="MsoPlainText"><span>(61) 3313.7071</span></p>
      <p class="MsoPlainText"><span><a moz-do-not-send="true"
            href="mailto:rurany.silva@spm.gov.br"><span>rurany.silva@spm.gov.br</span></a></span></p>
      <p class="MsoPlainText"><span><a moz-do-not-send="true"
            href="http://www.spm.gov.br/"><span>www.spm.gov.br</span></a></span></p>
      <br>
      <p class="MsoNormal"><b><span>Outubro Rosa</span></b><span> &eacute; uma
          campanha de conscientiza&ccedil;&atilde;o
          realizada por diversos entes no m&ecirc;s de outubro dirigida a
          sociedade e &agrave;s
          mulheres sobre a import&acirc;ncia da preven&ccedil;&atilde;o e do diagn&oacute;stico
          precoce do c&acirc;ncer de
          mama.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>O Outubro Rosa surgiu
          como um movimento popular e atualmente tem ades&atilde;o e
          reconhecimento internacional.
          O nome remete &agrave; cor do la&ccedil;o rosa que simboliza, mundialmente,
          a luta contra o
          c&acirc;ncer de mama e estimula a participa&ccedil;&atilde;o da popula&ccedil;&atilde;o,
          empresas e entidades.&nbsp;Este
          movimento come&ccedil;ou nos Estados Unidos, onde v&aacute;rios Estados
          tinham a&ccedil;&otilde;es isoladas
          referente ao c&acirc;ncer de mama e ou mamografia no m&ecirc;s de outubro,
          posteriormente
          com a aprova&ccedil;&atilde;o do Congresso Americano o m&ecirc;s de Outubro se
          tornou o m&ecirc;s
          nacional (americano) de preven&ccedil;&atilde;o do c&acirc;ncer de mama.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>O movimento Outubro Rosa, que ganha
          ades&otilde;es a cada ano, chegou ao
          Brasil em 2008. O c&acirc;ncer que mais afeta a mulher brasileira &eacute;
          o de mama,
          conforme dados do Instituto Nacional de C&acirc;ncer (INCA).</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span><br>
          O c&acirc;ncer de mama &eacute; um grupo heterog&ecirc;neo de doen&ccedil;as, com
          comportamentos
          distintos. A heterogeneidade deste c&acirc;ncer pode ser observada
          pelas variadas
          manifesta&ccedil;&otilde;es cl&iacute;nicas e morfol&oacute;gicas, diferentes assinaturas
          gen&eacute;ticas e
          consequentes diferen&ccedil;as nas respostas terap&ecirc;uticas.<br>
          <br>
          O espectro de anormalidades proliferativas nos l&oacute;bulos e
          ductos da mama inclui
          hiperplasia, hiperplasia at&iacute;pica, carcinoma in situ e
          carcinoma invasivo.
          Dentre esses &uacute;ltimos, o carcinoma ductal infiltrante &eacute; o tipo
          histol&oacute;gico mais
          comum e compreende entre 80 e 90% do total de casos.<br>
          <br>
          O sintoma mais comum de c&acirc;ncer de mama &eacute; o aparecimento de
          n&oacute;dulo, geralmente
          indolor, duro e irregular, mas h&aacute; tumores que s&atilde;o de
          consist&ecirc;ncia branda,
          globosos e bem definidos. Outros sinais de c&acirc;ncer de mama s&atilde;o
          edema cut&acirc;neo
          semelhante &agrave; casca de laranja; retra&ccedil;&atilde;o cut&acirc;nea; dor, invers&atilde;o
          do mamilo,
          hiperemia, descama&ccedil;&atilde;o ou ulcera&ccedil;&atilde;o do mamilo; e secre&ccedil;&atilde;o
          papilar, especialmente
          quando &eacute; unilateral e espont&acirc;nea. A secre&ccedil;&atilde;o associada ao
          c&acirc;ncer geralmente &eacute;
          transparente, podendo ser rosada ou avermelhada devido &agrave;
          presen&ccedil;a de gl&oacute;bulos
          vermelhos. Podem tamb&eacute;m surgir linfonodos palp&aacute;veis na axila.
        </span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Na medida em que as a&ccedil;&otilde;es de
          rastreamento do c&acirc;ncer de mama forem
          expandidas na popula&ccedil;&atilde;o-alvo, espera-se que a apresenta&ccedil;&atilde;o da
          doen&ccedil;a seja cada
          vez mais por imagem e menos por sintoma, ampliando-se as
          possibilidades de
          interven&ccedil;&atilde;o conservadora e progn&oacute;stico favor&aacute;vel. Destaca-se,
          no entanto, que
          mesmo nos pa&iacute;ses com rastreamento bem organizado e boa
          cobertura,
          aproximadamente metade dos casos s&atilde;o detectados em fase
          sintom&aacute;tica, o que
          aponta a necessidade de valoriza&ccedil;&atilde;o do diagn&oacute;stico precoce.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><b><span>Magnitude&nbsp;</span></b><b><span><br>
            <br>
          </span></b><span>O c&acirc;ncer
          de mama &eacute; o mais incidente em mulheres, excetuando-se os casos
          de pele n&atilde;o
          melanoma, representando 25% do total de casos de c&acirc;ncer no
          mundo em 2012, com
          aproximadamente 1,7 milh&atilde;o de casos novos naquele ano. &Eacute; a
          quinta causa de
          morte por c&acirc;ncer em geral (522.000 &oacute;bitos) e a causa mais
          frequente de morte
          por c&acirc;ncer em mulheres [1].</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>No Brasil, exclu&iacute;dos os tumores de pele
          n&atilde;o melanoma, o c&acirc;ncer de mama
          tamb&eacute;m &eacute; o mais incidente em mulheres de todas as regi&otilde;es,
          exceto na regi&atilde;o
          Norte, onde o c&acirc;ncer do colo do &uacute;tero ocupa a primeira
          posi&ccedil;&atilde;o. Para o ano de
          2014 foram estimados 57.120 casos novos, que representam uma
          taxa de incid&ecirc;ncia
          de 56,1 casos por 100.000 mulheres&nbsp;[2]. </span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>A taxa de
          mortalidade por c&acirc;ncer de mama ajustada pela popula&ccedil;&atilde;o mundial
          apresenta uma
          curva ascendente e representa a primeira causa de morte por
          c&acirc;ncer na popula&ccedil;&atilde;o
          feminina brasileira, com 11,88 &oacute;bitos/100.000 mulheres em 2011
          [3]. As regi&otilde;es
          Sudeste e Sul s&atilde;o as que apresentam as maiores taxas, com
          13,67 e 13,18
          &oacute;bitos/100.000 mulheres em 2011, respectivamente. <br>
          <br>
          Como mostra a tabela a seguir, o Brasil apresenta valores
          intermedi&aacute;rios no
          padr&atilde;o de incid&ecirc;ncia e mortalidade por c&acirc;ncer de mama. Cabe
          destacar que,
          proporcionalmente, as diferen&ccedil;as entre as taxas de incid&ecirc;ncia
          e mortalidade nos
          pa&iacute;ses desenvolvidos s&atilde;o maiores, sugerindo maior alcance das
          a&ccedil;&otilde;es de rastreamento
          em diagnosticar precocemente a doen&ccedil;a e acesso aos avan&ccedil;os no
          tratamento.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Taxas de incid&ecirc;ncia e mortalidade por
          c&acirc;ncer de mama, por 100.000
          mulheres, em pa&iacute;ses selecionados, 2012</span></p>
      <table class="MsoNormalTable" width="563">
        <tbody>
          <tr>
            <td rowspan="2" width="169">
              <p class="MsoNormal"><b><span>Regi&atilde;o\Pa&iacute;s</span></b></p>
            </td>
            <td colspan="2">
              <p class="MsoNormal"><b><span>Incid&ecirc;ncia</span></b></p>
            </td>
            <td colspan="2">
              <p class="MsoNormal"><b><span>Mortalidade</span></b></p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td width="72">
              <p class="MsoNormal"><b><span>Taxa Bruta</span></b></p>
            </td>
            <td width="77">
              <p class="MsoNormal"><b><span>Taxa Padronizada</span></b></p>
            </td>
            <td width="87">
              <p class="MsoNormal"><b><span>Taxa Bruta</span></b></p>
            </td>
            <td width="97">
              <p class="MsoNormal"><b><span>Taxa Padronizada</span></b></p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>Finl&acirc;ndia</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>162,9</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>89,4</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>31,3</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>13,6</span></p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>Reino Unido</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>164,5</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>95,0</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>36,7</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>17,1</span></p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>Espanha</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>106,6</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>67,3</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>25,7</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>11,8</span></p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>Estados Unidos</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>145,6</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>92,9</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>27,5</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>14,9</span></p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>Canad&aacute;</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>134,1</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>79,8</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>28,2</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>13,9</span></p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>Austr&aacute;lia</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>128,0</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>86,0</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>25,7</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>14,0</span></p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>Jap&atilde;o</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>85,9</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>51,5</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>21,3</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>9,8</span></p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>Paraguai</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>37,1</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>43,8</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>13,0</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>15,6</span></p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>Bol&iacute;via</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>15,7</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>19,2</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>5,8</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>7,2</span></p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>Z&acirc;mbia</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>11,9</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>22,4</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>5,9</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>1,1</span></p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><b><span>Brasil </span></b><span>*</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>66,8</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>59,5</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>16,3</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>14,3</span></p>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><b><span>Brasil </span></b><span>(dados
                  oficiais) **</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>56,1</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>-</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>13,5</span></p>
            </td>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><span>11,9</span></p>
            </td>
          </tr>
        </tbody>
      </table>
      <p class="MsoNormal"><span>Fonte: GloboCan. IARC (WHO), 2012 * Os
          dados do Globocan s&atilde;o diferentes
          dos dados das fontes nacionais por diferen&ccedil;as metodol&oacute;gicas no
          c&aacute;lculo das
          taxas. </span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>** Referem-se &agrave; estimativa de
          incid&ecirc;ncia para 2014/2015 (INCA, 2013) e &agrave;
          taxa de mortalidade do ano de 2011 (Sistema de Informa&ccedil;&atilde;o
          sobre Mortalidade/Minist&eacute;rio
          da Sa&uacute;de).</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span><br>
          Na mortalidade proporcional por c&acirc;ncer em mulheres, em 2011,
          os &oacute;bitos por
          c&acirc;ncer de mama ocupam o primeiro lugar no pa&iacute;s,
          representando&nbsp;15,7% do
          total de &oacute;bitos. Esse padr&atilde;o &eacute; semelhante para as regi&otilde;es
          brasileiras, com
          exce&ccedil;&atilde;o da regi&atilde;o Norte, onde os &oacute;bitos por c&acirc;ncer de mama
          ocupam o segundo
          lugar, com 12,5%. Neste ano, os maiores percentuais na
          mortalidade proporcional
          por c&acirc;ncer de mama foram os do Sudeste (16,7%) e Centro-Oeste
          (15,6%), seguidos
          pelos Sul (15,3%) e Nordeste (14,5%) &nbsp;[5].<br>
          &nbsp;<br>
          A incid&ecirc;ncia do&nbsp;c&acirc;ncer de mama tende a crescer
          progressivamente a partir
          dos 40 anos , com exce&ccedil;&atilde;o de pa&iacute;ses da &Aacute;sia [4]. A mortalidade
          tamb&eacute;m aumenta
          progressivamente com a idade, conforme dados para o Brasil
          apresentados a
          seguir [5]. Na popula&ccedil;&atilde;o feminina abaixo de 40 anos, ocorrem
          menos de 20 &oacute;bitos
          a cada 100 mil mulheres, enquanto&nbsp;na faixa et&aacute;ria a partir de
          60
          anos&nbsp;o risco &eacute;&nbsp;mais do que o dobro.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span><br>
          Taxas de mortalidade por c&acirc;ncer de mama feminina, espec&iacute;ficas
          por faixas
          et&aacute;rias, por 100.000 mulheres. Brasil, 1980 &#8211; 2011</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span><span><img
            moz-do-not-send="true"
alt="http://www2.inca.gov.br/wps/wcm/connect/47f119804eb691ae83a293f11fae00ee/1/graf+mort+ca+mama+faixa+et%C3%A1ria.JPG?MOD=AJPERES"
            height="355" width="567"></span><span></span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><b><span>Neoplasias</span></b><span></span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoBodyText2"><span>Taxa de
          incid&ecirc;ncia anual de neoplasias malignas espec&iacute;ficas em
          mulheres, por 100.000
          habitantes, por Grandes Regi&otilde;es e segundo os tipos de
          neoplasias &#8211; Brasil,
          2012-2013</span></p>
      <div>
        <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      </div>
      <table class="MsoNormalTable" width="536">
        <tbody>
          <tr>
            <td width="112" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span lang="ES-TRAD">Tipos de
                  neoplasias</span><span lang="ES-TRAD"></span></p>
            </td>
            <td width="62" nowrap="nowrap">
              <h4><span>Brasil</span><span></span></h4>
            </td>
            <td width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>Norte</span><span></span></p>
            </td>
            <td width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>Nordeste</span><span></span></p>
            </td>
            <td width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>Sudeste</span><span></span></p>
            </td>
            <td width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>Sul</span><span></span></p>
            </td>
            <td width="87" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>Centro-Oeste</span><span></span></p>
            </td>
            <td height="20" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td rowspan="2" width="112" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>Pulm&atilde;o, traqu&eacute;ia e br&ocirc;nquios</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><b><span>10,1</span></b><b><span></span></b></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>5,1</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>5,6</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>11,2</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>18,6</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="87" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>9,1</span><span></span></p>
            </td>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td rowspan="2" width="112" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>Es&ocirc;fago</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><b><span>2,7</span></b><b><span></span></b></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>0,6</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>1,7</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>2,9</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>5,1</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="87" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>2,1</span><span></span></p>
            </td>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td rowspan="2" width="112" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>Est&ocirc;mago</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><b><span>7,4</span></b><b><span></span></b></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>5,8</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>5,6</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>8,7</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>8,4</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="87" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>6,8</span><span></span></p>
            </td>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td rowspan="2" width="112" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>C&oacute;lon, jun&ccedil;&atilde;o retossigm&oacute;ide,
                  reto e &acirc;nus</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><b><span>15,9</span></b><b><span></span></b></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>4,9</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>6,7</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>23,0</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>19,8</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="87" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>14,7</span><span></span></p>
            </td>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td rowspan="2" width="112" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>Mama</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><b><span>52,5</span></b><b><span></span></b></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>19,4</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>31,9</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>68,9</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>64,8</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="87" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>47,6</span><span></span></p>
            </td>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td rowspan="2" width="112" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>Colo do &uacute;tero</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><b><span>17,5</span></b><b><span></span></b></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>23,6</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>17,9</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>15,5</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>13,9</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="87" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>27,7</span><span></span></p>
            </td>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td rowspan="2" width="112" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>L&aacute;bio e cavidade oral</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><b><span>4,2</span></b><b><span></span></b></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>1,9</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>3,2</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>5,8</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>3,0</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="87" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>3,2</span><span></span></p>
            </td>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td rowspan="2" width="112" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>Melanoma maligno da pele</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><b><span>3,1</span></b><b><span></span></b></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>0,6</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>1,0</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>4,1</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>5,6</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="87" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>2,6</span><span></span></p>
            </td>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td rowspan="2" width="112" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>Outras neoplasias malignas da
                  pele</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><b><span>71,3</span></b><b><span></span></b></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>43,0</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>41,9</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="75" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>90,9</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="62" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>68,0</span><span></span></p>
            </td>
            <td rowspan="2" width="87" nowrap="nowrap">
              <p class="MsoNormal"><span>108,6</span><span></span></p>
            </td>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
          <tr>
            <td height="28" width="0"><br>
            </td>
          </tr>
        </tbody>
      </table>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Fonte: Minist&eacute;rio da Sa&uacute;de/Instituto
          Nacional do C&acirc;ncer &#8211;
          INCA. </span><span>Bras&iacute;lia-DF, 2012-2013.</span><span></span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Notas: As estimativas do INCA
          atualmente s&atilde;o feitas a cada 2
          anos, em fun&ccedil;&atilde;o da estabilidade da ocorr&ecirc;ncia, com pouca
          varia&ccedil;&atilde;o anual;
          portanto, a taxa de incid&ecirc;ncia calculada &eacute; anual e os valores
          apresentados na
          tabela s&atilde;o v&aacute;lidos para o ano de 2012 e para o ano de 2013.</span><span></span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span><span>&nbsp;</span>Exames citopatol&oacute;gicos,
          c&eacute;vico-vaginal e
          microflora, total e distribui&ccedil;&atilde;o percentual, realizados
          segundo grupos de
          idade, por Grandes Regi&otilde;es &#8211; 2013</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <div>
        <table class="MsoNormalTable" width="625">
          <tbody>
            <tr>
              <td rowspan="2" width="101">
                <p class="MsoNormal"><span>Grandes Regi&otilde;es</span></p>
              </td>
              <td rowspan="2" width="75">
                <p class="MsoNormal"><span>Total</span><span></span></p>
              </td>
              <td colspan="5" width="450" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>Distribui&ccedil;&atilde;o (%)</span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>Menor de 14 anos</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87">
                <p class="MsoNormal"><span>15 a 19 anos</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87">
                <p class="MsoNormal"><span>20 a 34 anos</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87">
                <p class="MsoNormal"><span>35 a 49 anos</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="100">
                <p class="MsoNormal"><span>50 anos ou mais</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="101">
                <p class="MsoNormal"><b><span>Total</span></b><b><span></span></b></p>
              </td>
              <td width="75" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><b><span>8.550.438</span></b><b><span></span></b></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><b><span>0,4</span></b><b><span></span></b></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><b><span>5,8</span></b><b><span></span></b></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><b><span>33,1</span></b><b><span></span></b></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><b><span>33,3</span></b><b><span></span></b></p>
              </td>
              <td width="100" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><b><span>27,4</span></b><b><span></span></b></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="101">
                <p class="MsoNormal"><span>Norte</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="75" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>454.349</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>0,4</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>6,2</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>40,3</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>33,2</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="100" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>19,9</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="101">
                <p class="MsoNormal"><span>Nordeste</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="75" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>2.126.222</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>0,6</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>6,0</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>37,1</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>33,1</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="100" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>23,2</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="101">
                <p class="MsoNormal"><span>Sudeste</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="75" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>4.010.160</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>0,4</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>5,6</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>31,1</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>33,1</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="100" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>29,8</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="101">
                <p class="MsoNormal"><span>Sul</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="75" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>1.302.870</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>0,3</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>5,7</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>29,4</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>33,5</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="100" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>31,1</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="101">
                <p class="MsoNormal"><span>Centro-Oeste</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="75">
                <p class="MsoNormal"><span>656.837</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>0,4</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>6,1</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>34,1</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="87" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>34,7</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="100" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>24,7</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </div>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Fonte: Minist&eacute;rio da Sa&uacute;de/SISCOLO. </span><span>Bras&iacute;lia-DF,
          2013.</span><span></span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoBodyText2"><span>&#8211; Exames de mamografia,
          total e distribui&ccedil;&atilde;o percentual, realizados segundo grupos de
          idade, por
          Grandes Regi&otilde;es &#8211; 2013</span></p>
      <p class="MsoBodyText2"><span>&nbsp;</span></p>
      <div>
        <table class="MsoNormalTable" width="516">
          <tbody>
            <tr>
              <td rowspan="2" width="87">
                <p class="MsoNormal"><span>Grandes Regi&otilde;es</span><span></span></p>
              </td>
              <td rowspan="2" width="89">
                <p class="MsoNormal"><span>Total</span></p>
              </td>
              <td colspan="3" width="341">
                <p class="MsoNormal"><span>Distribui&ccedil;&atilde;o (%)</span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="115">
                <p class="MsoNormal"><span>20 a 34 anos</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="112">
                <p class="MsoNormal"><span>35 a 49 anos</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="114">
                <p class="MsoNormal"><span>50 anos ou mais</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="87">
                <p class="MsoNormal"><b><span>Total</span></b><b><span></span></b></p>
              </td>
              <td width="89">
                <p class="MsoNormal"><b><span>2.222.412</span></b><b><span></span></b></p>
              </td>
              <td width="115">
                <p class="MsoNormal"><b><span>1,0</span></b></p>
              </td>
              <td width="112">
                <p class="MsoNormal"><b><span>39,8</span></b><b><span></span></b></p>
              </td>
              <td width="114">
                <p class="MsoNormal"><b><span>59,1</span></b><b><span></span></b></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="87">
                <p class="MsoNormal"><span>Norte</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="89">
                <p class="MsoNormal"><span>97.667</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="115">
                <p class="MsoNormal"><span>1,6</span></p>
              </td>
              <td width="112">
                <p class="MsoNormal"><span>45,8</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="114">
                <p class="MsoNormal"><span>52,5</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="87">
                <p class="MsoNormal"><span>Nordeste</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="89">
                <p class="MsoNormal"><span>529.642</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="115">
                <p class="MsoNormal"><span>0,6</span></p>
              </td>
              <td width="112">
                <p class="MsoNormal"><span>40,8</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="114">
                <p class="MsoNormal"><span>58,5</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="87">
                <p class="MsoNormal"><span>Sudeste</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="89">
                <p class="MsoNormal"><span>1.197.156</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="115">
                <p class="MsoNormal"><span>1,0</span></p>
              </td>
              <td width="112">
                <p class="MsoNormal"><span>38,6</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="114">
                <p class="MsoNormal"><span>60,3</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="87">
                <p class="MsoNormal"><span>Sul</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="89">
                <p class="MsoNormal"><span>249.216</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="115">
                <p class="MsoNormal"><span>1,4</span></p>
              </td>
              <td width="112">
                <p class="MsoNormal"><span>40,0</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="114">
                <p class="MsoNormal"><span>58,5</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="87">
                <p class="MsoNormal"><span>Centro-Oeste</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="89">
                <p class="MsoNormal"><span>148.731</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="115">
                <p class="MsoNormal"><span>1,3</span></p>
              </td>
              <td width="112">
                <p class="MsoNormal"><span>42,1</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="114">
                <p class="MsoNormal"><span>56,5</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </div>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Fonte: Minist&eacute;rio da Sa&uacute;de/SISMAMA. </span><span>Bras&iacute;lia-DF,
          2013.<span></span></span></p>
      <p class="MsoBodyText"><span>Nota: Os
          totais incluem 2.894 exames (0,1% do total) referentes aos
          exames realizados em
          meninas menores de 14 anos (307 exames), em meninas entre 15 e
          19 anos de idade
          (875 exames), al&eacute;m de 1.712 casos com informa&ccedil;&atilde;o
          inconsistente. </span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoBodyText2"><span>&#8211; Taxa padronizada
          de mortalidade de c&acirc;ncer de mama e colo do &uacute;tero, por 100.000
          mulheres, segundo
          as Grandes Regi&otilde;es &#8211; Brasil, 2012</span></p>
      <p class="MsoBodyText2"><span>&nbsp;</span></p>
      <div>
        <table class="MsoNormalTable" width="362">
          <tbody>
            <tr>
              <td width="120" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>Grandes Regi&otilde;es</span></p>
              </td>
              <td width="119" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>C&acirc;ncer de mama</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="123" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>C&acirc;ncer de colo de &uacute;tero</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="120" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><b><span>Brasil</span></b><b><span></span></b></p>
              </td>
              <td width="119" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><b><span>12,9</span></b><b><span></span></b></p>
              </td>
              <td width="123" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><b><span>5,0</span></b><b><span></span></b></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="120" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>Centro-Oeste</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="119" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>12,5</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="123" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>5,6</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="120" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>Nordeste</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="119" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>10,6</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="123" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>6,3</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="120" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>Norte</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="119" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>8,1</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="123" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>11,3</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="120" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>Sudeste</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="119" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>14,2</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="123" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>3,7</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="120" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>Sul</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="119" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>14,2</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="123" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>4,5</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </div>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Fonte: Minist&eacute;rio da Sa&uacute;de/SVS/CGIAE -
          Sistema de
          Informa&ccedil;&otilde;es sobre Mortalidade (SIM). </span><span>Bras&iacute;lia-DF,
          2012.</span><span></span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Nota: Dados preliminares para 2012.</span><span></span></p>
      <p class="MsoBodyText2"><span>&#8211; Taxa
          padronizada de mortalidade de c&acirc;ncer de mama e colo do &uacute;tero,
          por 100.000
          mulheres, segundo grupos de idade &#8211; Brasil, 2012</span></p>
      <p class="MsoBodyText2"><span>&nbsp;</span></p>
      <div>
        <table class="MsoNormalTable" width="362">
          <tbody>
            <tr>
              <td width="116" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>Grupos de idade</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="121" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>C&acirc;ncer de mama</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="124" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>C&acirc;ncer de colo de &uacute;tero</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="116" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>15 a 19 anos</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="121" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>0,0</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="124" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>0,1</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="116" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>20 a 24 anos</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="121" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>0,1</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="124" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>0,5</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="116" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>25 a 29 anos</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="121" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>0,8</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="124" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>1,5</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="116" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>30 a 39 anos</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="121" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>5,7</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="124" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>3,9</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="116" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>40 a 49 anos</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="121" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>17,5</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="124" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>8,3</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="116" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>50 a 59 anos</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="121" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>32,5</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="124" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>11,2</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="116" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>60 a 69 anos</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="121" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>45,3</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="124" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>15,5</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="116" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>70 anos ou mais</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="121" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>74,1</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="124" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>22,7</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </div>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Fonte: Minist&eacute;rio da Sa&uacute;de/SVS/CGIAE -
          Sistema de
          Informa&ccedil;&otilde;es sobre Mortalidade (SIM). </span><span>Bras&iacute;lia-DF,
          2012.</span><span></span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Nota: As taxas de mortalidade de c&acirc;ncer
          de mama e colo do
          &uacute;tero &eacute; igual a zero para as faixas et&aacute;rias at&eacute; 14 anos de
          idade. Para o
          c&aacute;lculo das taxas foram utilizados os &oacute;bitos notificados ao
          SIM, sem
          redistribui&ccedil;&atilde;o dos &oacute;bitos com causa mal definida nem corre&ccedil;&atilde;o
          da
          subnotifica&ccedil;&atilde;o. Popula&ccedil;&atilde;o padr&atilde;o: 2010 &#8211; IBGE. Dados
          preliminares para 2012.</span><span></span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoBodyText2"><span>&#8211; Taxa
          padronizada de mortalidade de c&acirc;ncer de mama e colo do &uacute;tero,
          por 100.000
          mulheres, segundo cor ou ra&ccedil;a &#8211; Brasil, 2012</span></p>
      <p class="MsoBodyText2"><span>&nbsp;</span></p>
      <div>
        <table class="MsoNormalTable" width="362">
          <tbody>
            <tr>
              <td width="124" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>Cor ou ra&ccedil;a</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="113" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>C&acirc;ncer de mama</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="125" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>C&acirc;ncer de colo de &uacute;tero</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="124" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>Amarela</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="113" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>8,8</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="125" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>1,5</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="124" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>Branca</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="113" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>13,4</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="125" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>3,8</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="124" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>Ind&iacute;gena</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="113" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>3,3</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="125" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>5,7</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="124" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>Parda</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="113" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>10,1</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="125" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>6,5</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
            <tr>
              <td width="124" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>Preta</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="113" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>13,3</span><span></span></p>
              </td>
              <td width="125" nowrap="nowrap">
                <p class="MsoNormal"><span>5,4</span><span></span></p>
              </td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </div>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Fonte: Minist&eacute;rio da Sa&uacute;de/SVS/CGIAE -
          Sistema de
          Informa&ccedil;&otilde;es sobre Mortalidade (SIM). </span><span>Bras&iacute;lia-DF,
          2012.</span><span></span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Nota: Para o c&aacute;lculo das taxas foram
          utilizados os &oacute;bitos
          notificados ao SIM, sem redistribui&ccedil;&atilde;o dos &oacute;bitos com causa
          mal definida nem
          corre&ccedil;&atilde;o da subnotifica&ccedil;&atilde;o. Popula&ccedil;&atilde;o padr&atilde;o: 2010 &#8211; IBGE.
          Dados preliminares
          para 2012.</span><span></span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <table class="MsoNormalTable" width="100%">
        <tbody>
          <tr>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><b><span>Promo&ccedil;&atilde;o da Sa&uacute;de</span></b></p>
            </td>
          </tr>
        </tbody>
      </table>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>A&ccedil;&otilde;es que atuem sobre os determinantes
          sociais do processo sa&uacute;de-doen&ccedil;a
          e promovam qualidade de vida s&atilde;o fundamentais para a melhoria
          da sa&uacute;de da
          popula&ccedil;&atilde;o e o controle de doen&ccedil;as e agravos. </span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Para o controle do c&acirc;ncer de mama,
          destaca-se a import&acirc;ncia de a&ccedil;&otilde;es
          intersetoriais que promovam acesso &agrave; informa&ccedil;&atilde;o e ampliem
          oportunidades para
          controle do peso corporal e a pr&aacute;tica regular de atividade
          f&iacute;sica. A redu&ccedil;&atilde;o
          das dificuldades de acesso aos servi&ccedil;os de sa&uacute;de para o
          alcance da cobertura
          adequada da popula&ccedil;&atilde;o-alvo no rastreamento &eacute; tamb&eacute;m componente
          estrat&eacute;gico que
          requer a qualifica&ccedil;&atilde;o cont&iacute;nua do Sistema &Uacute;nico de Sa&uacute;de.<br>
          O amplo acesso da popula&ccedil;&atilde;o a informa&ccedil;&otilde;es claras, consistentes
          e culturalmente
          apropriadas deve ser uma iniciativa dos servi&ccedil;os de sa&uacute;de em
          todos os n&iacute;veis. O
          INCA desenvolve a&ccedil;&otilde;es de informa&ccedil;&atilde;o e comunica&ccedil;&atilde;o em sa&uacute;de que
          servem de
          subs&iacute;dio aos gestores para o planejamento das suas atividades.
          O folheto A
          Informa&ccedil;&atilde;o pode Salvar Vidas&nbsp;e o&nbsp;programa de r&aacute;dio s&atilde;o
          exemplos.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;Nos &uacute;ltimos anos, a Pol&iacute;tica Nacional
          de Promo&ccedil;&atilde;o da Sa&uacute;de no
          Brasil tem intensificado a atua&ccedil;&atilde;o na perspectiva de promo&ccedil;&atilde;o
          da qualidade de
          vida e amplia&ccedil;&atilde;o das oportunidades para pr&aacute;ticas saud&aacute;veis.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;O
          c&acirc;ncer de mama &eacute; o mais incidente na popula&ccedil;&atilde;o feminina
          mundial e brasileira,
          excetuando-se os casos de c&acirc;ncer de pele n&atilde;o melanoma.
          Pol&iacute;ticas p&uacute;blicas nessa
          &aacute;rea v&ecirc;m sendo desenvolvidas no Brasil desde meados dos anos
          80 e foram
          impulsionadas pelo Programa Viva Mulher, em 1998. O controle
          do c&acirc;ncer de mama
          foi reafirmado como prioridade no <i>plano de fortalecimento
            da rede de
            preven&ccedil;&atilde;o, diagn&oacute;stico e tratamento do c&acirc;ncer,</i> lan&ccedil;ado
          pela presidente da
          Rep&uacute;blica, em 2011.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>As
          diretrizes aqui apresentadas atualizam a linha de cuidados e
          apontam o papel e
          as a&ccedil;&otilde;es do INCA no controle do c&acirc;ncer de mama. O objetivo &eacute;
          oferecer aos
          gestores e aos profissionais de sa&uacute;de subs&iacute;dios para o avan&ccedil;o
          do planejamento
          das a&ccedil;&otilde;es de controle deste c&acirc;ncer, no contexto da aten&ccedil;&atilde;o
          integral &agrave; sa&uacute;de da
          mulher e da Estrat&eacute;gia de Sa&uacute;de da Fam&iacute;lia como coordenadora
          dos cuidados
          prim&aacute;rios no Brasil.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <table class="MsoNormalTable" width="100%">
        <tbody>
          <tr>
            <td>
              <p class="MsoNormal"><b><span>Preven&ccedil;&atilde;o</span></b></p>
            </td>
          </tr>
        </tbody>
      </table>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>A preven&ccedil;&atilde;o prim&aacute;ria do c&acirc;ncer
          de mama est&aacute; relacionada ao controle dos fatores de risco
          reconhecidos. Os
          fatores heredit&aacute;rios e os associados ao ciclo reprodutivo da
          mulher n&atilde;o s&atilde;o, em
          princ&iacute;pio, pass&iacute;veis de mudan&ccedil;a, por&eacute;m fatores relacionados ao
          estilo de vida,
          como obesidade p&oacute;s-menopausa, sedentarismo, consumo excessivo
          de &aacute;lcool e
          terapia de reposi&ccedil;&atilde;o hormonal, s&atilde;o modific&aacute;veis. Estima-se que
          por meio da
          alimenta&ccedil;&atilde;o, nutri&ccedil;&atilde;o e atividade f&iacute;sica &eacute; poss&iacute;vel reduzir em
          at&eacute; 28% o risco
          de a mulher desenvolver c&acirc;ncer de mama.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span><span>&nbsp;</span>Evid&ecirc;ncias cient&iacute;ficas
          sobre a rela&ccedil;&atilde;o entre </span><span><a moz-do-not-send="true"
href="http://srvprt01.inca.local:10038/wps/PA_1_GJ1Q8I93009H70276RSLLA1000/jsp/html/doc.html"><span>alimentos,
              nutri&ccedil;&atilde;o, atividade f&iacute;sica
              e preven&ccedil;&atilde;o de c&acirc;ncer&nbsp;</span></a></span><span> <span>&nbsp;</span>podem
          ser consultadas no resumo traduzido para
          o portugu&ecirc;s pelo INCA. O </span><span><a
            moz-do-not-send="true"
href="http://srvprt01.inca.local:10038/wps/PA_1_GJ1Q8I93009H70276RSLLA1000/jsp/html/doc.html"><span>Sum&aacute;rio
              Executivo Pol&iacute;ticas e A&ccedil;&otilde;es
              para Preven&ccedil;&atilde;o do C&acirc;ncer no Brasil</span></a></span><span>
          d&aacute; continuidade &agrave; publica&ccedil;&atilde;o
          anterior, apontando prioridades e perspectivas de a&ccedil;&otilde;es para
          preven&ccedil;&atilde;o do
          c&acirc;ncer.</span></p>
      <p><span>O c&acirc;ncer de mama identificado em est&aacute;gios iniciais,
          quando as
          les&otilde;es s&atilde;o menores de dois cent&iacute;metros de di&acirc;metro, apresenta
          progn&oacute;stico mais
          favor&aacute;vel e elevado percentual de cura. </span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>As estrat&eacute;gias para a detec&ccedil;&atilde;o precoce
          s&atilde;o o diagn&oacute;stico precoce -&nbsp;
          abordagem de pessoas com sinais e/ou sintomas da doen&ccedil;a -&nbsp; e o
          rastreamento -&nbsp; aplica&ccedil;&atilde;o de teste ou exame numa popula&ccedil;&atilde;o
          assintom&aacute;tica,
          aparentemente saud&aacute;vel, com o objetivo de identificar les&otilde;es
          sugestivas de
          c&acirc;ncer e encaminhar as mulheres com resultados alterados para
          investiga&ccedil;&atilde;o e
          tratamento [1]. Em ambas estrat&eacute;gias, &eacute; fundamental que a
          mulher esteja bem
          informada e atenta a poss&iacute;veis altera&ccedil;&otilde;es nas mamas (breast
          awareness) e, em
          caso de anormalidades, busque prontamente o servi&ccedil;o de sa&uacute;de.</span></p>
      <ul type="disc">
        <li class="MsoNormal"><span>Diagn&oacute;stico Precoce</span></li>
      </ul>
      <p class="MsoNormal"><span>A estrat&eacute;gia de diagn&oacute;stico precoce
          contribui para a redu&ccedil;&atilde;o do est&aacute;gio
          de apresenta&ccedil;&atilde;o do c&acirc;ncer, sendo conhecida algumas vezes como
          down-staging.
          Nesta estrat&eacute;gia, destaca-se a import&acirc;ncia da educa&ccedil;&atilde;o da
          mulher e dos
          profissionais de sa&uacute;de para o reconhecimento dos sinais e
          sintomas do c&acirc;ncer de
          mama, bem como do acesso r&aacute;pido e facilitado aos servi&ccedil;os de
          sa&uacute;de. </span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Na d&eacute;cada de 50, nos Estados Unidos, o
          autoexame das mamas surgiu como
          estrat&eacute;gia para diminuir o diagn&oacute;stico de tumores de mama em
          fase avan&ccedil;ada. Ao
          final da d&eacute;cada de 90, ensaios cl&iacute;nicos mostraram que o
          autoexame das mamas n&atilde;o
          reduzia a mortalidade pelo c&acirc;ncer de mama. A partir de ent&atilde;o,
          diversos pa&iacute;ses
          passaram a adotar a estrat&eacute;gia de breast awareness, que
          significa estar alerta
          para a sa&uacute;de das mamas.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>A pol&iacute;tica de alerta &agrave; sa&uacute;de das mamas
          destaca a import&acirc;ncia do
          diagn&oacute;stico precoce e significa orientar a popula&ccedil;&atilde;o feminina
          sobre as mudan&ccedil;as
          habituais das mamas em diferentes momentos do ciclo de vida e
          os principais
          sinais do c&acirc;ncer de mama. </span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>A orienta&ccedil;&atilde;o &eacute; que a mulher realize a
          auto palpa&ccedil;&atilde;o das mamas sempre que
          se sentir confort&aacute;vel para tal (seja no banho, no momento da
          troca de roupa ou
          em outra situa&ccedil;&atilde;o do cotidiano), sem nenhuma recomenda&ccedil;&atilde;o de
          t&eacute;cnica
          espec&iacute;fica, valorizando-se a descoberta casual de pequenas
          altera&ccedil;&otilde;es mam&aacute;rias.
          &Eacute; necess&aacute;rio que a mulher seja estimulada a procurar
          esclarecimento m&eacute;dico
          sempre que houver d&uacute;vida em rela&ccedil;&atilde;o aos achados da auto
          palpa&ccedil;&atilde;o das mamas e a
          participar das a&ccedil;&otilde;es de detec&ccedil;&atilde;o precoce do c&acirc;ncer de mama. O
          sistema de sa&uacute;de
          precisa adequar-se para acolher, informar e realizar os exames
          diagn&oacute;sticos
          adequados em resposta a esta demanda estimulada. Prioridade na
          marca&ccedil;&atilde;o de
          exames deve ser dada &agrave;s mulheres sintom&aacute;ticas, que j&aacute;
          apresentam alguma altera&ccedil;&atilde;o
          suspeita na mama.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Esta estrat&eacute;gia mostrou ser mais
          efetiva do que o autoexame das mamas,
          isto &eacute;, a maior parte das mulheres com c&acirc;ncer de mama
          identificou o c&acirc;ncer por
          meio da palpa&ccedil;&atilde;o ocasional em compara&ccedil;&atilde;o com o autoexame
          (aproximadamente 65%
          das mulheres identificam o c&acirc;ncer de mama ao acaso e 35% por
          meio do
          autoexame).</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>O estrat&eacute;gia do diagn&oacute;stico precoce &eacute;
          especialmente importante em
          contextos de apresenta&ccedil;&atilde;o avan&ccedil;ada do c&acirc;ncer de mama.</span></p>
      <ul type="disc">
        <li class="MsoNormal"><span>Rastreamento</span></li>
      </ul>
      <p class="MsoNormal"><span>O rastreamento &eacute; uma estrat&eacute;gia
          dirigida &agrave;s mulheres na faixa et&aacute;ria em
          que o balan&ccedil;o entre benef&iacute;cios e riscos da pr&aacute;tica &eacute; mais
          favor&aacute;vel, com maior
          impacto na redu&ccedil;&atilde;o da mortalidade. Os benef&iacute;cios s&atilde;o o melhor
          progn&oacute;stico da
          doen&ccedil;a, com tratamento mais efetivo e menor morbidade
          associada, enquanto os riscos
          ou malef&iacute;cios incluem os resultados falso-positivos e
          falso-negativos, que
          geram ansiedade ou falsa tranquilidade &agrave; mulher; o
          sobrediagn&oacute;stico e o
          sobretratamento, relacionados &agrave; identifica&ccedil;&atilde;o de tumores de
          comportamento
          indolente; e o risco da exposi&ccedil;&atilde;o &agrave; radia&ccedil;&atilde;o ionizante, se
          excessiva ou mal
          controlada. </span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>O rastreamento pode ser oportun&iacute;stico
          ou organizado. No primeiro, o
          exame de rastreio &eacute; ofertado &agrave;s mulheres que oportunamente
          chegam &agrave;s unidades
          de sa&uacute;de, enquanto o modelo organizado &eacute; dirigido &agrave;s mulheres
          eleg&iacute;veis de uma
          dada popula&ccedil;&atilde;o que s&atilde;o formalmente convidadas para os exames
          peri&oacute;dicos. A
          experi&ecirc;ncia internacional tem demonstrado que o segundo modelo
          apresenta
          melhores resultados e menores custos.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Em pa&iacute;ses que implantaram programas
          efetivos de rastreamento, com
          cobertura da popula&ccedil;&atilde;o-alvo, qualidade dos exames e tratamento
          adequado, a
          mortalidade por c&acirc;ncer de mama vem diminuindo. As evid&ecirc;ncias
          do impacto do
          rastreamento na mortalidade por esta neoplasia justificam sua
          ado&ccedil;&atilde;o como
          pol&iacute;tica de sa&uacute;de p&uacute;blica, tal como recomendado pela
          Organiza&ccedil;&atilde;o Mundial da
          Sa&uacute;de (OMS).</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>No Brasil, a mamografia e o exame
          cl&iacute;nico das mamas (ECM) s&atilde;o os m&eacute;todos
          preconizados para o rastreamento na rotina da aten&ccedil;&atilde;o integral
          &agrave; sa&uacute;de da
          mulher.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>A recomenda&ccedil;&atilde;o para as mulheres de 50 a
          69 anos &eacute; a realiza&ccedil;&atilde;o da
          mamografia a cada dois anos e do exame cl&iacute;nico das mamas
          anual. A mamografia
          nesta faixa et&aacute;ria e a periodicidade bienal &eacute; a rotina adotada
          na maioria dos
          pa&iacute;ses que implantaram o rastreamento organizado do c&acirc;ncer de
          mama e baseia-se
          na evid&ecirc;ncia cient&iacute;fica do benef&iacute;cio desta estrat&eacute;gia na
          redu&ccedil;&atilde;o da mortalidade
          neste grupo. Segundo revis&otilde;es sistem&aacute;ticas recentes, o impacto
          do rastreamento
          mamogr&aacute;fico na redu&ccedil;&atilde;o da mortalidade por c&acirc;ncer de mama pode
          chegar a 25%. </span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Para as mulheres de 40 a 49 anos, a
          recomenda&ccedil;&atilde;o &eacute; o exame cl&iacute;nico anual
          e a mamografia diagn&oacute;stica em caso de resultado alterado do
          ECM. Segundo a OMS,
          a inclus&atilde;o desse grupo no rastreamento mamogr&aacute;fico tem hoje
          limitada evid&ecirc;ncia
          de redu&ccedil;&atilde;o da mortalidade. Uma das raz&otilde;es &eacute; a menor
          sensibilidade da mamografia
          em mulheres na pr&eacute;-menopausa devido &agrave; maior densidade mam&aacute;ria.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Al&eacute;m desses grupos, h&aacute; tamb&eacute;m a
          recomenda&ccedil;&atilde;o para o rastreamento de
          mulheres com risco elevado de c&acirc;ncer de mama, cuja rotina deve
          se iniciar aos
          35 anos, com exame cl&iacute;nico das mamas e mamografia anuais .
          Segundo o Consenso
          de Mama, risco elevado de c&acirc;ncer de mama inclui: hist&oacute;ria
          familiar de c&acirc;ncer de
          mama em parente de primeiro grau antes dos 50 anos ou de
          c&acirc;ncer bilateral ou de
          ov&aacute;rio em qualquer idade; hist&oacute;ria familiar de c&acirc;ncer de mama
          masculino; e
          diagn&oacute;stico histopatol&oacute;gico de les&atilde;o mam&aacute;ria proliferativa com
          atipia ou
          neoplasia lobular in situ. A defini&ccedil;&atilde;o sobre a forma de
          rastreamento da mulher
          de alto risco n&atilde;o tem ainda suporte nas evid&ecirc;ncias cient&iacute;ficas
          atuais e &eacute;
          variada a abordagem deste grupo nos programas nacionais de
          rastreamento.
          Recomenda-se que as mulheres com risco elevado de c&acirc;ncer de
          mama tenham
          acompanhamento cl&iacute;nico individualizado. </span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>O &ecirc;xito das a&ccedil;&otilde;es de rastreamento
          depende dos seguintes pilares:</span></p>
      <ul type="disc">
        <li class="MsoNormal"><span>&nbsp;&nbsp; &nbsp;Informar e mobilizar a popula&ccedil;&atilde;o
            e a sociedade civil organizada;</span></li>
        <li class="MsoNormal"><span>&nbsp;&nbsp; &nbsp;Alcan&ccedil;ar a meta de cobertura da
            popula&ccedil;&atilde;o-alvo;</span></li>
        <li class="MsoNormal"><span>&nbsp;&nbsp; &nbsp;Garantir acesso a diagn&oacute;stico e
            tratamento;</span></li>
        <li class="MsoNormal"><span>&nbsp;&nbsp; &nbsp;Garantir a qualidade das a&ccedil;&otilde;es;</span></li>
        <li class="MsoNormal"><span>&nbsp;&nbsp; &nbsp;Monitorar e gerenciar
            continuamente as a&ccedil;&otilde;es. </span></li>
      </ul>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><b><span>=&gt; SISMAMA - Sistema de
            Informa&ccedil;&atilde;o do C&acirc;ncer de Mama</span></b><span></span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp; </span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>O Sistema de Informa&ccedil;&atilde;o do C&acirc;ncer de
          Mama &#8211; SISMAMA -&nbsp; foi
          desenvolvido pelo INCA, em parceria com o Departamento de
          Inform&aacute;tica do SUS
          (DATASUS), como ferramenta para gerenciar as a&ccedil;&otilde;es de detec&ccedil;&atilde;o
          precoce do
          c&acirc;ncer de mama. O Sistema foi institu&iacute;do pela Portaria SAS n&ordm;
          779, de 2008, e
          entrou em vigor em junho de 2009. Os dados gerados pelo
          sistema permitem
          estimar a cobertura da popula&ccedil;&atilde;o-alvo e qualidade dos exames,
          a distribui&ccedil;&atilde;o
          dos diagn&oacute;sticos, a situa&ccedil;&atilde;o do seguimento das mulheres com
          exames alterados,
          dentre outras informa&ccedil;&otilde;es relevantes ao acompanhamento e
          melhoria das a&ccedil;&otilde;es de
          rastreamento, diagn&oacute;stico e tratamento.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>O sistema est&aacute; implantado nas cl&iacute;nicas
          radiol&oacute;gicas e nos laborat&oacute;rios
          de citopatologia e histopatologia que realizam exames pelo
          Sistema &Uacute;nico de
          Sa&uacute;de (m&oacute;dulo do prestador de servi&ccedil;o) e nas coordena&ccedil;&otilde;es
          estaduais, regionais
          e municipais de detec&ccedil;&atilde;o precoce do c&acirc;ncer (m&oacute;dulo de
          coordena&ccedil;&atilde;o). </span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Os formul&aacute;rios-padr&atilde;o para a coleta de
          dados do SISMAMA e os locais onde
          est&atilde;o dispon&iacute;veis s&atilde;o:</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Requisi&ccedil;&atilde;o de mamografia:&nbsp; dispon&iacute;vel
          nas unidades b&aacute;sicas de sa&uacute;de
          para solicita&ccedil;&atilde;o de mamografia de rastreamento (mulheres
          assintom&aacute;ticas) e
          mamografia diagn&oacute;stica (mulheres com altera&ccedil;&otilde;es no exame
          cl&iacute;nico da mama).
          Tamb&eacute;m dever&aacute; estar dispon&iacute;vel em unidades secund&aacute;rias para o
          acompanhamento
          das mulheres com exames pr&eacute;vios alterados ou em tratamento;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Resultado de mamografia:&nbsp; dispon&iacute;vel
          nos servi&ccedil;os que realizam a
          mamografia (cl&iacute;nicas radiol&oacute;gicas, hospitais). Neste
          formul&aacute;rio ser&atilde;o
          complementadas algumas informa&ccedil;&otilde;es relativas &agrave; anamnese da
          paciente e
          informadas as altera&ccedil;&otilde;es observadas no exame mamogr&aacute;fico,
          seguidas do laudo e
          recomenda&ccedil;&otilde;es conforme a categoria BI-RADs, adaptada do
          Col&eacute;gio Brasileiro de
          Radiologia; </span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Requisi&ccedil;&atilde;o de Exame Citopatol&oacute;gico:
          dispon&iacute;vel nas unidades secund&aacute;rias
          de refer&ecirc;ncia para patologias mam&aacute;rias e em unidades b&aacute;sicas
          que disp&otilde;em de
          profissional capacitado para realiza&ccedil;&atilde;o de Pun&ccedil;&atilde;o Aspirativa
          por Agulha Fina
          (PAAF). As informa&ccedil;&otilde;es do resultado s&atilde;o inseridas pelo
          profissional do
          laborat&oacute;rio que realiza o exame;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Requisi&ccedil;&atilde;o de Exame Histopatol&oacute;gico:
          dispon&iacute;vel nas unidades secund&aacute;rias
          de refer&ecirc;ncia para patologias mam&aacute;rias e hospitais. As
          informa&ccedil;&otilde;es do resultado
          s&atilde;o inseridas pelo profissional do laborat&oacute;rio que realiza o
          exame.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>As orienta&ccedil;&otilde;es b&aacute;sicas para uso do
          sistema pelos laborat&oacute;rios e pelas
          coordena&ccedil;&otilde;es podem ser acessadas nos </span><span><a
            moz-do-not-send="true"
            href="http://w3.datasus.gov.br/siscam/index.php?area=02"
            target="_blank" title="Manuais operacionais"><span>manuais
              operacionais</span></a></span><span> dispon&iacute;veis. Tamb&eacute;m
          est&aacute; dispon&iacute;vel o&nbsp;</span><span><a moz-do-not-send="true"
            href="http://w3.datasus.gov.br/siscam/index.php?area=02"><span>manual
              gerencial</span></a></span><span> que auxilia na an&aacute;lise
          dos
          relat&oacute;rios. Outras informa&ccedil;&otilde;es podem ser acessadas na se&ccedil;&atilde;o de
        </span><span><a moz-do-not-send="true"
            href="http://w3.datasus.gov.br/siscam/index.php?area=05"
            target="_blank"><span>perguntas frequentes</span></a></span><span>
          e no&nbsp;</span><span><a moz-do-not-send="true"
            href="http://forum.datasus.gov.br/viewforum.php?f=153"><span>F&oacute;rum
              SISMAMA</span></a></span><span>, espa&ccedil;o virtual onde
          usu&aacute;rios, gestores e profissionais da sa&uacute;de trocam
          informa&ccedil;&otilde;es, experi&ecirc;ncias e orienta&ccedil;&otilde;es.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Os </span><span><a
            moz-do-not-send="true"
            href="http://w3.datasus.gov.br/siscam/index.php?area=0402"
            target="_blank"><span>dados do SISMAMA</span></a></span><span>
          s&atilde;o disponibilizados ao
          p&uacute;blico no site do DATASUS&nbsp;e podem ser tabulados por Brasil e
          Unidades da
          Federa&ccedil;&atilde;o.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Atualmente est&aacute; sendo desenvolvida a
          vers&atilde;o web do SISMAMA, que ser&aacute;
          integrada ao SISCOLO e passar&aacute; a se chamar SISCAN - Sistema de
          Informa&ccedil;&atilde;o do
          C&acirc;ncer.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>Os novos formul&aacute;rios j&aacute; podem ser
          visualizados nos links abaixo, mas
          ainda &eacute; necess&aacute;rio&nbsp;aguardar a implanta&ccedil;&atilde;o do Sistema para sua
          reprodu&ccedil;&atilde;o e
          utiliza&ccedil;&atilde;o:</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span><a moz-do-not-send="true"
href="http://www2.inca.gov.br/wps/wcm/connect/6f6b86804eb68439893b9bf11fae00ee/332+%28REQUISI%C3%87%C3%83O+MAMOGRAFIA%29+Modificado+em+19-04-2013_site.pdf?MOD=AJPERES&amp;CACHEID=6f6b86804eb68439893b9bf11fae00ee"
            target="_blank"><span>Formul&aacute;rio
              de requisi&ccedil;&atilde;o do exame de mamografia (SISCAN)</span></a></span><span></span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span><a moz-do-not-send="true"
href="http://www2.inca.gov.br/wps/wcm/connect/c68054004eb6845789e39bf11fae00ee/333+%28Resultado+de+mamografia%29+Modificado_12_07_2013_site.pdf?MOD=AJPERES&amp;CACHEID=c68054004eb6845789e39bf11fae00ee"
            target="_blank"><span>Formul&aacute;rio
              de resultado do exame de mamografia (SISCAN)</span></a></span><span></span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span><a moz-do-not-send="true"
href="http://www2.inca.gov.br/wps/wcm/connect/e0e90c004eb6841c88a99af11fae00ee/416+%28Requisi%C3%A7%C3%A3o+de+exame+Citopatol%C3%B3gico+-+Mama%29+Modificado+em+19-04-2013_site.pdf?MOD=AJPERES&amp;CACHEID=e0e90c004eb6841c88a99af11fae00ee"
            target="_blank"><span>Formul&aacute;rio
              de requisi&ccedil;&atilde;o do exame citopatol&oacute;gico de mama (SISCAN)</span></a></span><span></span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span><a moz-do-not-send="true"
href="http://www2.inca.gov.br/wps/wcm/connect/c412ff804eb6844189709bf11fae00ee/335+%28Requisi%C3%A7%C3%A3o+de+exame+Histopatol%C3%B3gico+-+Mama%29+Modificado+19-04-2013_site.pdf?MOD=AJPERES&amp;CACHEID=c412ff804eb6844189709bf11fae00ee"
            target="_blank"><span>Formul&aacute;rio
              de requisi&ccedil;&atilde;o do exame histopatol&oacute;gico de mama (SISCAN)</span></a></span><span></span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>A ficha t&eacute;cnica dos procedimentos
          ambulatoriais relacionados ao controle
          do c&acirc;ncer de mama podem ser consultadas na p&aacute;gina do Sigtap (</span><span><a
            moz-do-not-send="true"
            href="http://sigtap.datasus.gov.br/tabela-unificada/app/sec/inicio.jsp"><span>http://sigtap.datasus.gov.br/tabela-unificada/app/sec/inicio.jsp</span></a></span><span>).
        </span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><b><span>=&gt; Programa Nacional de Qualidade
            em Mamografia</span></b><span></span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>O </span><span><a
            moz-do-not-send="true"
href="http://www2.inca.gov.br/wps/wcm/connect/acoes_programas/site/home/nobrasil/programa_controle_cancer_mama/controle_garantia_qualidade_mamografia"
            target="_blank"><span>Programa
              de Qualidade em Mamografia (PQM)</span></a></span><span>,
          &eacute; uma iniciativa do INCA e do
          Col&eacute;gio Brasileiro de Radiologia com vistas a garantir a
          qualidade da
          mamografia realizada pelo SUS no &acirc;mbito da detec&ccedil;&atilde;o precoce do
          c&acirc;ncer de mama.
          As a&ccedil;&otilde;es envolvem o controle da dose, da qualidade da imagem e
          do laudo
          (interpreta&ccedil;&atilde;o da imagem radiol&oacute;gica). Os &oacute;rg&atilde;os estaduais de
          Vigil&acirc;ncia
          Sanit&aacute;ria s&atilde;o os parceiros desta iniciativa mediante termos de
          coopera&ccedil;&atilde;o
          t&eacute;cnica.</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <p class="MsoNormal"><b><span>=&gt; Aperfei&ccedil;oamento da Gest&atilde;o das
            A&ccedil;&otilde;es de Detec&ccedil;&atilde;o Precoce</span></b><span></span></p>
      <p class="MsoNormal"><span>&nbsp;</span></p>
      <span>Esta
        linha de atua&ccedil;&atilde;o envolve apoio t&eacute;cnico &agrave;s coordena&ccedil;&otilde;es estaduais
        de detec&ccedil;&atilde;o
        precoce do c&acirc;ncer mediante as seguintes atividades:
        acompanhamento cotidiano
        das a&ccedil;&otilde;es e projetos; realiza&ccedil;&atilde;o de encontros nacionais para
        suporte t&eacute;cnico ao
        planejamento e &agrave; avalia&ccedil;&atilde;o; e produ&ccedil;&atilde;o de boletins informativos
        para
        acompanhamento de indicadores do Pacto pela Sa&uacute;de, difus&atilde;o de
        experi&ecirc;ncias e
        int</span><br>
      <br>
      <fieldset class="mimeAttachmentHeader"></fieldset>
      <br>
      <pre wrap="">_______________________________________________
ForumCoordenadorias mailing list
<a class="moz-txt-link-abbreviated" href="mailto:ForumCoordenadorias@listas.planalto.gov.br">ForumCoordenadorias@listas.planalto.gov.br</a>
<a class="moz-txt-link-freetext" href="https://www1.planalto.gov.br/mailman/listinfo/forumcoordenadorias">https://www1.planalto.gov.br/mailman/listinfo/forumcoordenadorias</a>
</pre>
    </blockquote>
    <br>
  </body>
</html>